Σάββατο 13 Απριλίου 2013

ΚΛΩΝΤ ΣΙΜΟΝ ΤΟ ΤΡΑΜ

ΚΛΩΝΤ ΣΙΜΟΝ ΤΟ ΤΡΑΜ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΘΩΜΑΣ ΣΚΑΣΣΗΣ[1],  εκδόσεις βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ

[…]και είχε εκείνες τις προκλητικές αφίσες οι οποίες, με έντονα χρώματα, παρουσίαζαν στους επίδοξους θεατές τα γιγαντιαία πρόσωπα αναμαλλιασμένων γυναικών με τα κεφάλια ριγμένα πίσω και τα στόματα ανοικτά σε μια κραυγή τρόμου ή ένα κάλεσμα φιλιού. [σελ.14]

[…]δίνοντας και οι δυο τους την ώρα που διέσχιζαν τα λίγα εκείνα μέτρα την εικόνα ενός διπλασιασμένου προσώπου[…] [σελ.18]

[…]σαν την αιφνίδια, θορυβώδη εισβολή του κόσμου των ζωντανών στον αντίθετό του[…] [σελ.27]

[…]λες και (σύμφωνα με τη συνήθεια ν` αποδίδει κανείς στα πράγματα ή στις μηχανές σκέψεις και προθέσεις που προσιδιάζουν στον άνθρωπο)… λες και το ίδιο το τραμ την κοπανούσε μ` ένα είδος κοροϊδευτικού και κακού γέλιου, αφήνοντάς  τους εκεί […] [σελ. 31]

[…](σ` όλα αυτά ερχόταν επιπλέον να προστεθεί στα παιδικά μας μυαλά μια κάποια φωνητική σύγχυση ανάμεσα στη λέξη ψαράδες και στους «πτωχούς αμαρτωλούς» της προσευχής[2]) [σελ. 47]

[…]αφού κάθε χειρονομία, κάθε κίνηση έμοιαζε με την καρικατούρα της, όχι γιατί κάποια στιγμή τρέκλισε ή κόντεψε να πέσει ή έκαμε κακό υπολογισμό στις κινήσεις του: αντιθέτως, όλες γινόταν με μια προσεκτική εξοικονόμηση (για να μην πούμε τσιγκουνιά) των δυνάμεων του, αλλά τις καθοδηγούσε (δεν μπορούμε να το πούμε αλλιώς) με τέτοια βραδύτητα ώστε οι  μετακινήσεις του, οι παραμικρές ενέργειες του ν` αποκτούν κάτι το παραισθησιακό[…] [σελ.60]

[…]την προηγούμενη (ή πριν από δυο μήνες: όσο αστείρευτη ήταν η λογοδιάρροιά του, τόσο τα γεγονότα σπανίζουν στη ζωή του), είχε κερδίσει στην Λέσχη χάρη στην επιδεξιότητά του[…] [σελ.71]

[…]διαφημίσεις στις οποίες μπορούσε εξάλλου κανείς να δει ζωγραφισμένες σε διάφορα προκαθορισμένα σημεία στο κέντρο της πόλης ή αλλού, χωρίς τον παραμικρό σεβασμό στα μνημεία ή στα οικοδομήματα πάνω στα οποία έμπαιναν[…] [σελ.79]

[…]αυτοκίνητο κι εγώ δεν ξέρω τι μάρκας που (όπως κι εκείνα της μητέρας ή των αδελφών του) ερχόταν πάντως σε μεγάλη αντίθεση με το ογκώδες Φορντ με το θαμπό γκριζοπράσινο χρώμα του συζύγου της θείας μου που βρισκόταν παρκαρισμένο παραδίπλα: πρόσκληση σχεδόν καθιερωμένη κάθε χρόνο η οποία υποτίθεται ότι γεφύρωνε κατά κάποιον τρόπο την τεράστια απόσταση που χώριζε όχι μόνο τις περιουσίες των δύο οικογενειών αλλά και την κοινωνική τους θέση[…] [σελ.93-94]

[…]το δοχείο του οποίου το περιεχόμενο έτρεχε σταγόνα σταγόνα  μέσα σε μια φλέβα του καρπού μου, δοχείο φτιαγμένο από ένα ημιδιαφανές ανοικτόγκριζο  υλικό το οποίο, καθώς συρρικνωνόταν προοδευτικά, θύμιζε στο τέλος εκείνες τις γουρουνοκοιλιές που έβλεπε κανείς άλλοτε στις προθήκες των αλλαντοπωλείων. [σελ.102]

[…]«Πόσο όμορφη ήταν ανάμεσα σ` όλα αυτά τα λουλούδια!», φράση που μπορούσε εξίσου καλά να υπαινίσσεται το γάμο μιας φίλης των νοσοκόμων ή μια νεκρή ξαπλωμένη στο φέρετρό της στο νεκροτομείο[…] [σελ.104]

[…]το πλήθος που τους συνόδευε δεν ήταν βυθισμένο στην περισυλλογή, όπως γίνεται σύμφωνα με τα έθιμα της δύσης, αλλά θορυβώδες, ενώ μια ή περισσότερες μακρόσυρτες μελωδίες ασυντόνιστες μεταξύ τους που αντηχούσαν από την καρδιά αυτής της συγκεχυμένης ή μάλλον φρενήρους αναταραχής έφερναν κι αυτές στο νου κάποια γιορτή[…] [σελ.109]

Όπως έμοιαζε να συγκεντρώνει με φροντίδα που έφτανε στα όρια της παραίσθησης τις λίγες σωματικές και όλες τις πνευματικές δυνάμεις που του απέμεναν για να μη σκοντάψει, […] με τον ίδιο τρόπο έμοιαζε ότι εφάρμοζε  την αρχή της εξοικονόμησης δυνάμεων και στις συναισθηματικές σχέσεις[…] [σελ.110-111]

[…]όπου το μόνο που απέμενε ήταν ένα μικρό κίτρινο ορθογώνιο αιωρούμενο ψηλά στον αέρα. [σελ.117]



[…]η αψηλάφητη και προστατευτική ομίχλη της μνήμης. [σελ.128]


[1]  Κρατικό βραβείο μετάφρασης [ 2004 ]
[2] στα γαλλικά οι λέξεις ψαράς και αμαρτωλός είναι σχεδόν ομόηχες [Σ.τ.Μ]
 

Σάββατο 9 Φεβρουαρίου 2013

Θοδωρής Καλλιφατίδης: Τα περασμένα δεν είναι όνειρο


Θοδωρής Καλλιφατίδης, Τα περασμένα δεν είναι όνειρο, εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2012






στον φίλο Αντώνη Ρασούλη...

Δεν ήταν διαβασμένος, στην πραγματικότητα ήταν σχεδόν αναλφάβητος, αλλά οι τύχες της πόλης είχαν περάσει μια για πάντα στις καρδιές του κόσμου από τραγούδια κι ιστορίες [σελ.10]

Δεν είχε νόημα να δούμε μήπως ο πατέρας μου ήταν εκεί. Δεν πήγαινε ποτέ σε καφενείο. Αυτό ήταν ένα από τα πράγματα, για τα οποία μπορούσα να είμαι βέβαιος. Ποτέ καφενείο, ποτέ κομπολόι, ποτέ κουρασμένος. [σελ.13]

Ο Αντώνης δεν ήταν ηγέτης, είχε όμως ό,τι ένας ηγέτης χρειάζεται. Στη γειτονιά δεν ήταν ποτέ ο πρώτος, ήταν όμως πάντα ο δεύτερος, κι αυτό του άρεσε. [σελ.17]

Όλοι λέγαν πως θα είχε λαμπρό μέλλον. Το μέλλον καμιά φορά όμως είναι πολύ κοντά. [σελ.21]

Δεν υπήρχαν αλλά φιλιά από τα κλεμμένα. [σελ.24]

Κάθε χαρά  ήταν αμαρτία, κι η μεγαλύτερη ήταν ο έρωτας. […] Εγώ το `σκασα στον κάμπο, ήταν άνοιξη, το γιασεμί κι οι πασχαλιές μοσχοβολούσαν. Από τότε όλες μου οι αμαρτίες έτσι μυρίζουν. [σελ. 27]

Από βλαχάκι, βασιλιάς χάρη στη γλώσσα. Θα το θυμόμουν Χρόνια αργότερα θα αναγκαζόμουν να το ξανακάνω. [σελ.35]

Πάνω απ` όλα λάτρευα τη Γραμματική, που δεν οργάνωνε μόνο τη γλώσσα αλλά και το χρόνο. [σελ.44]λ

Μόνο η γυναίκα-μητέρα γλίτωνε από το μίσος. Μα αυτό δεν ήταν παρά ένα άλλοθι. Αφού αγαπούμε τη μητέρα μας, δεν μπορούμε να μισούμε τις γυναίκες, μα καμιά γυναίκα δεν ήταν σαν τη μητέρα μας. [σελ.53]

«Αυτό ήταν το πιο σύντομο ‘για πάντα’, που μου έχει τύχει» είπε ο Κωστάκης και μ` έκανε να γελάσω. [σελ.64]

Δεν αρκούσε να καταλάβουμε τον κόσμο, έπρεπε να τον αλλάξουμε κιόλας. Τι φιλοδοξία πρέπει να έχει κανείς για να πει κάτι τέτοιο; Από την άλλη μεριά γιατί όχι; Τι νόημα έχει να γράφεις, αν δεν θέλεις να αλλάξεις τον κόσμο; [σελ.71]

Γράφω για να φτάσω στην αυτοσυγκέντρωση που απαιτεί το γράψιμο. Τα υπόλοιπα είναι συνέπεια αυτού. [σελ.84]

Η Κόρινθος ήταν γνωστή μόνο για τις σταφίδες της. [σελ.112]

Εγώ είμαι παιδί της Φρειδερίκης. [σελ.115]

Η βία μάς κάνει αγνώριστους. [σελ.123]

Εγώ δεν θα συνέχιζα τη δουλειά του πατέρα μου. Αντίθετα θα κληρονομούσα τη μοίρα του. Μια μέρα θα γινόμουν φυγάς και ξένος.[σελ.135]

Εκείνη τη στιγμή έπεφτε ένα αστέρι στον ουρανό, τόσο γρήγορα, που δεν πρόλαβα να κάνω ευχή. Δεν ήξερα αν ο αδελφός μου είχε προλάβει, αλλά ξέραμε κι δύο τι θα ευχόμαστε: τα περασμένα να ήταν όνειρο. [σελ.143]

Εκείνη η αθωότητα ίσως να είναι ο χαμένος παράδεισος. Δεν είναι μόνο η ζωή ένα όνειρο, αλλά και το όνειρο είναι ζωή.[σελ.152]

Ο διάβολος δεν έχει μόνο πολλά πόδια, καμιά φορά είναι και ωραία.[σελ.157]

Ξαφνικά κατάλαβα τι σήμαινε να ρίξεις μαύρη πέτρα πίσω σου. Την καρδιά σου πετούσες. [σελ.170]

Ήξερα μόνο μια σουηδική λέξη, να λέω καλημέρα, και δε μου χρησίμευε σε τίποτα, γιατί η ώρα ήταν έξι το απόγευμα. Έβρεχε.[σελ.173]

Εκείνο το βράδυ δε γύρισα σπίτι μου. Έχουν περάσει σαράντα δύο χρόνια από τότε κι ακόμα δεν έχω γυρίσει.[σελ.183]

Με λίγα λόγια, για μια φορά ακόμα είχα μπροστά μου το παρελθόν.[σελ.196]

[…]ό,τι μετράει στη ζωή δεν περιγράφεται, μόνο εκείνα που δε μετρούν.[σελ.200]

Ποιος θα διάβαζε τα βιβλία μου τώρα «κεκλεισμένων των θυρών», όπως έλεγε, γιατί είχαν τόσο σεξ και τόσες βρισιές; Ποιος θα ρωτούσε αν όλα αυτά ήταν «στο κεφαλάκι σου»; Ποιος θα με έλεγε «νυφίτσα» και «σιγανοπαπαδιά»; [σελ.209]

Με λίγα λόγια ήταν ξανά μια κηδεία. Την πρώτη φορά θάφτηκε ο άνθρωπος, τη δεύτερη η μνήμη του.[σελ.212]

Ένα μεγάλο κομμάτι από το παρελθόν είχε ασφαλτοστρωθεί.[σελ.220]

Παρασκευή 11 Ιανουαρίου 2013

Ρίτσαρντ Καπισίνσκι- Έβενος το χρώμα της Αφρικής


 Ρισαρντ Καπισινσκι, «Έβενος το χρώμα της Αφρικής», εκδόσεις Μεταίχμιο

Ο λευκός άνθρωπος ανάμεσα σ’ αυτούς τους φοίνικες, τις κληματίδες, τη σαβάνα και την ζούγκλα είναι ένας αλλόκοτος, αταίριαστος παρείσακτος. Χλωμός, αδύναμος, ιδρωμένο πουκάμισο, κολλημένα μαλλιά, να τον βασανίζει διαρκώς το αίσθημα της δίψας, της αδυναμίας, του φόβου. Να φοβάται αδιάκοπα. Τα κουνούπια, τις αμοιβάδες, τους σκορπιούς, τα φίδια. Ότι κινείται τον γεμίζει φόβο, τρόμο, πανικό.
Οι ντόπιοι, αντίθετα, με την δύναμη τους, τη χάρη τους και την αντοχή τους κινούνται φυσικά, ελεύθερα, με ρυθμό καθορισμένο από το κλίμα και την παράδοση, κάπως αργό, βραδύ, αφού στην ζωή ούτως ή άλλως δεν μπορεί να τα καταφέρει κανείς όλα. Γιατί τι θα απέμενε για τους άλλους; (σελ. 9)

Στη Σαχάρα τα αρχοντικά έχουν τις πιο περίπλοκες κατασκευές, είναι γεμάτα ανοίγματα, κοιλότητες, γωνίες και διαδρόμους επινοημένους, διαρρυθμισμένους και φτιαγμένους έτσι ώστε να δημιουργούν το καλύτερο δυνατό ρεύμα αέρα. Με τον μεσημεριάτικο καύσωνα, ο άρχοντας, ξαπλωμένος στην ψάθα απέναντι από ένα τέτοιο ρεύμα αέρα, αναπνέει με απόλαυση το λίγο πιο δροσερό σ’ αυτό το σημείο αεράκι. Το ρεύμα αέρα έχει υπολογίσιμη χρηματική αξία. Τα πιο ακριβά σπίτια χτίζονται εκεί που υπάρχει το καλύτερο ρεύμα αέρα. Όταν είναι ακίνητος ο αέρας δεν έχει αξία, αλλά αρκεί να κινηθεί λιγάκι και αμέσως η τιμή του ανεβαίνει. (σελ. 18)

Στην Κουμάσι πήγα χωρίς κανένα σκοπό. Γενικά το να έχεις ένα συγκεκριμένο σκοπό θεωρείται καλό πράγμα, γιατί τότε κάτι θέλεις, έχεις ένα στόχο. Από την άλλη πλευρά όμως μια τέτοια κατάσταση σου βάζει παρωπίδες, βλέπεις μονάχα το στόχο σου και τίποτα περισσότερο. Στο μεταξύ, αυτό το περισσότερο, το πλατύτερο ή βαθύτερο, μπορεί να είναι πιο ενδιαφέρον και σημαντικό- αφού το να μπαίνεις σε έναν άλλο κόσμο είναι σαν να μπαίνεις σε κάποιο μυστικό που μπορεί να κρύβει μέσα του τόσους λαβυρίνθους και στριφογυριστούς δρόμους, τόσα αινίγματα και άγνωστα πράγματα. (σελ. 28)

Δεν κατάφερνα στην συνείδησή μου να λύσω το πρόβλημα της ενοχής. Στα μάτια τους, ως Λευκός, ήμουν ένοχος. Δουλεία, αποικιοκρατία, πεντακόσια χρόνια αδικίας. Έργο των Λευκών. Των Λευκών. Άρα και δικό μου. Δικό μου; Δεν κατάφερνα να ξυπνήσω μέσα μου αυτό το εξαγνιστικό, απελευθερωτικό αίσθημα. Να νοιώσω ένοχος. Να δείξω μετάνοια. Να ζητήσω συγγνώμη. Αντίθετα! Από την αρχή προσπάθησα να περάσω στην αντεπίθεση: Σας έκαναν αποικία; Κι εμάς τους Πολωνούς! Επί εκατόν τριάντα χρόνια ήμασταν αποικία τριών κρατών. Στο κάτω κάτω επίσης λευκών. Γελούσαν, χτύπαγαν τα κεφάλια τους με το χέρι, φεύγανε. Τους θύμωνα, αφού υποψιάζονταν ότι ήθελα να τους κοροϊδέψω. Ήξερα ότι, παρά την εσωτερική βεβαιότητα για την αθωότητά μου, για κείνους ήμουν ένοχος. Αυτά τα ξυπόλυτα, πεινασμένα, αγράμματα αγόρια είχαν μια ηθική υπεροχή απέναντί μου. Αυτή την ηθική υπεροχή που η καταραμένη ιστορία δίνει στα θύματά της. Εκείνοι, οι Μαύροι, δεν κατέλαβαν, δεν κατέκτησαν, δεν υποδούλωσαν ποτέ κανέναν. Μπορούσαν να με κοιτάνε με ένα αίσθημα ανωτερότητας. Ανήκαν στην μαύρη, αλλά καθαρή φυλή. Στεκόμουν ανάμεσά τους αδύναμος, χωρίς να έχω τι άλλο να πω. (σελ. 46)

Στην αφρικανική παράδοση ο ξένος απολαμβάνει την μεγαλύτερη εύνοια. Το ρητό «Ξένος στον σπίτι, θεός στο σπίτι» έχει εδώ απόλυτα κυριολεκτική έννοια.  (σελ. 75)

Τρώγεται ότι υπάρχει, μέχρι την τελευταία μπουκιά. Κανένας δεν κρατάει αποθέματα, δεν θα είχε άλλωστε που να τα κρύψει, που να τα φυλάξει. Οι άνθρωποι ζουν εφήμερα, την παρούσα στιγμή, η κάθε μέρα είναι ένα εμπόδιο που δύσκολα ξεπερνιέται, πέρα από το σήμερα η φαντασία δεν προχωράει, δεν κάνει σχέδια, δεν ονειρεύεται. (σελ. 122)

Γιατί ο μεγάλος λιμός δεν οφειλόταν στην έλλειψη τροφίμων, αλλά ήταν αποτέλεσμα απάνθρωπων σχέσεων. Τα τρόφιμα στην χώρα επαρκούσαν, όταν όμως ήρθε η ξηρασία, οι τιμές ανέβηκαν στα ύψη και οι φτωχοί αγρότες δεν είχαν με τι να τα αγοράσουν. Η κυβέρνηση ασφαλώς μπορούσε να επέμβει, μπορούσε επίσης να βοηθήσει ο υπόλοιπος κόσμος, αλλά για λόγους γοήτρου οι αρχές δεν θέλησαν να παραδεχτούν πως στη χώρα επικρατούσε πείνα και αρνήθηκαν την βοήθεια. Εκείνη την εποχή στην Αιθιοπία πέθαναν ένα εκατομμύριο άνθρωποι, όμως πρώτος απ’ όλους το έκρυψε αυτό ο αυτοκράτορας Χαιλέ Σελασιέ και ύστερα εκείνος που το αφαίρεσε τον θρόνο και την ζωή , ο συνταγματάρχης Μενγκίστου. Τους χώριζε ο αγώνας για την εξουσία, τους ένωνε το ψέμα. (σελ.142)

Οι παραδοσιακές φυλετικές συγκρούσεις συνεχίζονται οι ίδιες επί αιώνες, αλλά σήμερα προκαλούν ασύγκριτα μεγαλύτερο αριθμό θυμάτων. «Από τον σύγχρονο πολιτισμό» λέει τελειώνοντας « δεν υπάρχει τίποτα εδώ, ούτε ηλεκτρικό φως, ούτε τηλέφωνο, ούτε τηλεόραση. Το μόνο που έφτασε από αυτόν είναι τα αυτόματα όπλα». (σελ. 161)

Ενώ στο χιτλερικό και στο σταλινικό σύστημα ο θάνατος ήταν έργο δημίων από εξειδικευμένες υπηρεσίες (SS και NKVD) και το έγκλημα υπόθεση ειδικών μηχανισμών, που δρούσαν σε μυστικά κέντρα, στη Ρουάντα το ζητούμενο ήταν να σκορπάει τον θάνατο ο καθένας, το έγκλημα να είναι προϊόν μαζικής, κατά κάποιον τρόπο λαϊκής, κυριολεκτικά αυθόρμητης δράσης, στην οποία να συμμετέχουν όλοι. Για να μην υπάρχουν χέρια που δεν βάφτηκαν με αίμα ανθρώπων τους οποίους το καθεστώς θεωρούσε εχθρούς του. (σελ. 192)

Πρώτα προσεύχονται οι άντρες αφού προηγουμένως πλύνουν τα πρόσωπά τους με μια χούφτα νερό. Αυτό το πλύσιμο απαιτεί την ίδια συγκέντρωση με την προσευχή: Ούτε μια σταγόνα, όπως ούτε μια θεία λέξη, δεν πρέπει να πάει χαμένη. (σελ. 212)

«Η φύση είναι ένα πράγμα στο οποίο δεν επιτρέπεται να πας κόντρα, να προσπαθήσεις να την διορθώσεις ή να κάνεις κάτι για να απαλλαγείς από αυτήν. Η φύση δίνεται από τον Θεό είναι λοιπόν τέλεια. Η ξηρασία, οι καύσωνες, η άδεις γούρνες και ο θάνατος στον δρόμο είναι επίσης τέλεια. Χωρίς αυτά ο άνθρωπος δεν θα μπορούσε να αισθανθεί ύστερα την αληθινή ηδονή της βροχής, τη θεϊκή γεύση του νερού, τη ζωοποιό γλύκα του γάλακτος. Το ζώο δεν θα μπορούσε να χαρεί την χυμώδη βλάστηση, να μεθύσει με το άρωμα του λιβαδιού. Ο άνθρωπος δεν θα ήξερε τι σημαίνει να στέκεις στο ρεύμα του παγωμένου, κρυστάλλινου νερού. Δεν θα του περνούσε απ’ το μυαλό ότι αυτό απλώς σημαίνει να είσαι στον ουρανό. (σελ.219- 220)

Στην Αφρική οι μεταφορές είναι πολύ δύσκολες και ακριβές για να μπορέσει η βοήθεια να φτάσει στην ύπαιθρο, γι’ αυτό οι κάτοικοι της υπαίθρου πρέπει να πάνε στην πόλη για να επωφεληθούν απ’ αυτή. Όμως το γένος που θα εγκαταλείψει μια φορά τα χωράφια του και θα χάσει τα ζώα του δεν θα μπορέσει να τα ξανααποκτήσει. Οι άνθρωποι αυτοί, στο εξής καταδικασμένοι να εξαρτώνται από τη διεθνή βοήθεια, θα ζήσουν έως ότου κάποιος την σταματήσει. (σελ. 286)


Κυριακή 6 Ιανουαρίου 2013

Pierre Assouline Οι προσκεκλημένοι

Pierre Assouline Οι προσκεκλημένοι εκδόσεις ΠΟΛΙΣ μετάφραση Ρίτα ΚΟΛΑΪΤΗ




Οι λιγοστές αποτυχίες της είχαν πάντα κάποιο ένοχο ο οποίος, ήταν βέβαιο, δεν επρόκειτο να ξαναπροσκληθεί. [σελ.13]

[…]εδώ και χρόνια η κυρία –ντυ κατέγραφε μεθοδικά τα δείπνα της. [σελ.20]

[…]σε ετούτη την αδεξιότητα οι άνδρες μπορούσαν να μαντέψουν πόσο αμήχανος έφηβος υπήρξε […]. [σελ.29]

Ούτε καν όταν έλεγε εμπιστευτικά, σε ένα ξέσπασμα αυτοχλευασμού, ότι το εγώ του ήταν τόσο ογκώδες που το είχε προσφέρει για τους σκοπούς της ιατρικής έρευνας. [σελ.48]
Η μορφή της ήταν τόσο ανάερη που, αν την συναντούσες στη σκάλα, δεν θα μπορούσες να πεις αν ανέβαινε ή κατέβαινε. [σελ.49]

Ένας τόσο προμελετημένος αυθορμητισμός γινόταν πάντα αντιληπτός, γιατί η Ζοζεφίν ήταν συνήθως η μόνη που θυμόταν τις λεπτομέρειες μιας σταδιοδρομίας τις οποίες ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος είχε ξεχάσει. Αυτό σκότωνε το μυστήριο, αλλά εκείνη δεν θα δίσταζε να σκοτώσει. [σελ.54]

[…]γνωστός επίσης για το ότι, όταν ξεκούμπωνε το πουκάμισο μιας γυναίκας της έδινε την εντύπωση ότι το άνοιγε σαν να ήταν βιβλίο. [σελ.56]

[…]την ευχή που έκανε τότε να μην αφήσει ποτέ ξανά τα πόδια του να φανερώσουν τις αδυναμίες του […] [σελ.59]

«Πόσοι είμαστε τελικά; Ρώτησε μια φωνή.
- Δεκατέσσερις, σύμφωνοι με τους διοργανωτές δεκατρείς, σύμφωνα με την αστυνομία», απάντησε μια άλλη. Τότε η Κριστίνα έσκυψε προς την μεριά του διπλανού της: «Λένε επίσης ότι όποιος κάθετε τελευταίος θα το μετανιώσει πικρά, αν όχι τραγικά…»
Ευτυχώς κανείς δεν τα άκουσε.
[σελ.77-78]

Η μαγειρική προσεγγίζει την ακρίβεια της επιστήμης, ενώ η πολυλογία παραμένει αίνιγμα. [σελ.82]

Η νοσταλγία μας κυριεύει πάντα όταν δεν την περιμένουμε. [σελ.84]

Η Σόνια λέει ότι το μαύρο είναι ένα άσεμνο χρώμα όταν το φοράς σωστά. [σελ.93]

Και μίλησε για ένα γεύμα, καιρό πριν, σε ένα αριστοκρατικό σπίτι όπου, επειδή ο ιερέας είχε πιει νερό από το σκεύος για το πλύσιμο των δαχτύλων στο τραπέζι, όλοι έκαναν το ίδιο. [σελ.94]

Ξάφνου η Σόνια ένοιωσε σχεδόν απελευθερωμένη από ένα φορτίο, γιατί τίποτα δεν είναι πιο ενοχλητικό από μια συνάθροιση που μιλάει για σένα μπροστά σου, σε αξιολογεί και σε ζυγίζει σαν να είσαι εμπόρευμα και εκφράζεται λες και δεν είσαι παρούσα. [σελ.97]

Αυτό ίσχυε πάντα. Τι είχε αλλάξει λοιπόν; Ίσως ο κυνισμός, η υπεροψία του χρήματος. [σελ.101]

Γίνονται κουφοί όταν δεν ακούν να μιλούν πια γι’ αυτούς. Αν, κάποια μέρα, έπρεπε να διαπράξουν ένα έγκλημα πάθους, αυτό σίγουρα θα ήταν η αυτοκτονία. [σελ.109]

Όταν κάποιος αποφασίζει να φύγει πρέπει να πάρει μαζί του μόνο τον εαυτό του. [σελ.113]

Τα γερμανικά όπως τα κραύγαζε ο Γκαίμπελς και τα γερμανικά όπως τα σιγομουρμούριζε η Μάρλεν Ντήντριχ ήταν η ίδια γλώσσα κι όμως, δεν είχε την ίδια μουσικότητα. [σελ.118]

Όλοι τέντωσαν τα αφτιά τους προς το αόρατο, αλλά αυτό ήταν φειδωλό σε ηχώ. [σελ.136]

Το κρασί είχε τη διττή ιδιότητα να ζωηρεύει τις συζητήσεις και να απελευθερώνει τις σκέψεις. [σελ.137]

[…]το γράψιμο ήταν γι’ αυτόν το μοναδικό μέσο να μιλά χωρίς να τον διακόπτουν. [σελ.138]

[…]αυτός ο άνδρας είχε αυτοκτονήσει μπροστά στα μάτια τους, επρόκειτο όμως για μια αυτοκτονία που παρουσιαζόταν ως παράπλευρη απώλεια της ανησυχίας: είχε σκοτώσει τη μαριονέτα που έκρυβε μέσα του. [σελ.142]

Δεν θα έλεγε τίποτα, γιατί δεν ήταν αυτή που όφειλε να πει κάτι, αλλά εκείνοι που όφειλαν να το ξέρουν. [σελ.146]

Από όλους, ήταν η πιο συνεκτική μες στις αντιφάσεις της. [σελ.149]

Πρέπει πάντα να κάνεις περισσότερα απ’ ότι οι Γάλλοι για να ελπίζεις να γίνεις εντελώς Γάλλος, χωρίς ωστόσο ν’ αρνείσαι τον εαυτό σου. Με αυτό τον τρόπο οι «ξένοι» της τραβούν τη χώρα προς τα πάνω. [σελ.159]

Πάντα υπάρχει κάποιος περισσότερο προσκεκλημένος από εσένα. Μόνο αυτή η σκέψη την παρηγόρησε. [σελ.164]

[…]κοψιά βασίλισσας, λαιμός χορεύτριας, αισθησιακή στρογγυλάδα των ώμων. [σελ.175]

Κατ’ αυτό τον τρόπο μπορεί να διαιρεθεί η ανθρωπότητα, τουλάχιστον τα χαράματα. [σελ.188]

Τετάρτη 5 Δεκεμβρίου 2012

Αλέξανδρος Ίσαρης Προσκέφαλο με φύλλα λεμονιάς



 Αλέξανδρος Ίσαρης  Προσκέφαλο με φύλλα λεμονιάς
 εκδόσεις: Κίχλη, σειρά: τα άστεγα



«Όπως έμαθα από ντόπιους που γνώρισα, τον νεκρό τον σκεπάζουν ακόμα και σήμερα με άνθη ή φύλλα λεμονιάς, τον τυλίγουν μ’ ένα λευκό σεντόνι και για προσκέφαλο του βάζουν ένα μαξιλάρι χωρίς κόμπους, γεμισμένο με λεμονόφυλλα!» (σελ: 8)

« “Εσείς δεν είστε που αγοράσατε έναν τάφο στον Πύργο;”. Έμαθα από τον δήμαρχο ότι η μικρή κοινωνία του χωριού έχει αναστατωθεί από το γεγονός πως ένας ξένος αποφάσισε να ριζώσει στα δικά τους χώματα.»         (σελ: 12)

«…όλα αυτά τα θαυμαστά, τα πολύχρωμα και μυρωδάτα, θα εξακολουθούν να υπάρχουν και μετά από μένα. Το κελάηδισμα του σπίνου, οι πρώτες ομιλίες το πρωί, το μουρμουρητό της λεύκας κοντά στο παράθυρο. “Τι υπέροχο αίνιγμα που είναι η ζωή!” αναλογίζομαι.» (σελ: 14)

 Σημείωση: ευχαριστώ τον Α. Στέγο για το δώρο του...

Πέμπτη 18 Οκτωβρίου 2012

Ιζαμπέλ Αλιέντε Του Έρωτα και Της Σκιάς




Ιζαμπέλ Αλιέντε  Του Έρωτα και Της Σκιάς  
μετάφραση: Μάγια-Μαρία Ρούσου, εκδόσεις Ωκεανίδα

«Μόνο η αγάπη με τη σοφία της μας κάνει τόσο αθώους. –Βιολέτα Παρρά- ». (σελ:11)

«Χάρη στο επάγγελμα του καλλιτέχνη, ο Ιπόλιτο δεν είχε πάρει μέρος στα αγροτικά συνδικάτα ούτε στις άλλες καινοτομίες της προηγούμενης κυβέρνησης, κι έτσι, όταν όλα ξανάγιναν όπως τον καιρό των παππούδων, τον άφησαν ήσυχο και δεν είχε παραπονεθεί για τίποτα δυσάρεστο. Κόρη κι εγγονή χωρικών, η Δίγνα ήταν μυαλωμένη και επιφυλακτική. Ποτέ δεν είχε δώσει πίστη στα ωραία λόγια, και ήξερε από την αρχή πως αυτή η αγροτική μεταρρύθμιση θα είχε κακό τέλος. Πάντα το έλεγε, μα κανείς δεν της έδινε σημασία.» (σελ: 23-24)

«Αλλά εκείνη δεν ήθελε να εγκαταλείψει τον τόπο που γεννήθηκε και ανέθρεψε τα παιδιά της, και να πάει να μείνει δε κανένα από εκείνους τους καινούριους αγροτικούς οικισμούς. Εκεί τα αφεντικά μάζευαν κάθε πρωί τα απαραίτητα εργατικά χέρια, γλιτώνοντας έτσι τα προβλήματα που θα είχανε με τους κολίγους. Αυτό δημιουργούσε νησίδες φτώχιας μέσα στη φτώχεια.»   (σελ: 30)

«Του άρεσε τόσο πολύ να βλέπει να πετούν ελεύθερα και μισούσε τα κλουβιά, γιατί θεωρούσε ασυγχώρητο να φυλακίζει κανείς μόνο και μόνο για την πολυτέλεια να τα έχει συνέχεια μπροστά στα μάτια του. Ακόμα και τις λεπτομέρειες ήταν συνεπής στις αναρχικές του αρχές: αν η ελευθερία είναι το πρώτο δικαίωμα του ανθρώπου, πολύ περισσότερο έπρεπε να είναι αναφαίρετο δικαίωμα γι’ αυτά τα πλάσματα που γεννήθηκαν με φτερά στα πλευρά.» (σελ: 31)

«Μέσα σε μια μακριά και γλυκιά διαδικασία κάθαρσης, είχε καταφέρει να σβήσει τις περισσότερες δυστυχίες του παρελθόντος και κρατούσε στη μνήμη της μόνο τις ευτυχισμένες στιγμές.» (σελ: 37)

«Πριν από πολλά χρόνια, σ’ ένα χωριουδάκι της Ισπανίας, ανάμεσα σε λόφους κακοτράχαλους και αμπέλια, εκείνος την είχε ζητήσει σε γάμο.» (σελ: 38)

«Το παιδί ανταπόδωσε αυτή την απόλυτη αγάπη της μητέρας του μ’ ένα τέλειο οιδιπόδειο σύμπλεγμα που κράτησε μέχρι την εφηβεία του, όταν η αναστάτωση των ορμονών του τον έκανε να καταλάβει πως υπάρχουν κι άλλες γυναίκες σε τούτο τον κόσμο.» (σελ: 39-40)

«Οι φωτογραφίες παγιδεύουν το χρόνο, καθηλώνοντάς τον σ’ ένα κομμάτι χαρτόνι, όπου η ψυχή μένει κρυμμένη, έλεγε.» (σελ: 85)

«Η χλιαρή γη ακόμα φυλάει τα τελευταία μυστικά. –Βισέντε Ουιντόμπρο- .» (σελ: 99)

«Ενώ εκείνος διακήρυσσε την πίστη του στις μεγαλύτερες αξίες τις ανθρωπότητας, αγνοώντας χιλιάδων χρόνων ιστορία που είχε αποδείξει το αντίθετο, σίγουρος πως μια γενιά είναι ικανή να περάσει σ’ ένα ανώτερο επίπεδο συνείδησης και να δημιουργήσει μια καλύτερη κοινωνία αν διαμορφωθούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις,…» (σελ: 117)

«Δίχως ν’ απαρνηθεί τα ιδανικά του για δικαιοσύνη και ισότητα, αποφάσισε πως η ελευθερία είναι το ύψιστο δικαίωμα,…» (σελ: 118)

«”Η ανθρωπότητα πρέπει να ζήσει σ’ έναν κόσμο ενωμένο, όπου να σμίξουν οι φυλές, οι γλώσσες, τα έθιμα και τα όνειρα όλων των ανθρώπων. Ο εθνικισμός απεχθάνεται τη λογική και δεν ωφελεί σε τίποτα τους λαούς. Χρησιμοποιείται μόνο για να διαπράττονται στ’ όνομά του οι χειρότερες αδικίες.”» (σελ: 121)

«Εκείνη την εβδομάδα είχε ξεσπαθώσει η άνοιξη, το πράσινο είχε σκεπάσει για καλά τα χωράφια, άνθισαν οι μιμόζες, αυτά τα πανέμορφα δέντρα που από μακριά μοιάζουν σκεπασμένα με μέλισσες και από κοντά ζαλίζουν με το αβάσταχτο άρωμα από τα κίτρινα τσαμπιά τους, οι τρικουκκιές και οι βατομουριές γέμισαν πουλιά κι ο αέρας παλλόταν από ζουζούνισμα των εντόμων.» (σελ: 131)

«Ταξιδεύω με το έδαφός μας και εξακολουθούν να ζουν μαζί μου, εκεί μακριά, οι επιμήκεις ουσίες της πατρίδας μου. –Πάμπλο Νερούδα-. » (σελ: 217)

«Έκλεισε τα βλέφαρα και την τράβηξε κοντά του, ζητώντας τα χείλη της, ανοίγοντάς τα μ’ ένα φιλί απόλυτο, γεμάτο υποσχέσεις, σύνθεση όλων των ελπίδων, φιλί ατελείωτο, υγρό, φλογερό, πρόκληση στο θάνατο, χάδι, φωτιά, στεναγμός, λυγμός ερωτικός.» (σελ: 228)

«…θεωρεί τη βία και την τρομοκρατία σαν ένα στρατηγικό λάθος, κυρίως σε μια χώρα όπου η κοινωνική αλλαγή μπορούσε να επιτευχθεί με άλλα μέσα. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Η επανάσταση, έλεγε, πρέπει να προέρχεται από ένα λαό που αφυπνίζεται, αποκτάει συνείδηση των δικαιωμάτων του και της δύναμής του, διεκδικεί την ελευθερία και ρίχνεται στον αγώνα, αλλά ποτέ από εφτά μυξιάρικα της αστικής τάξης που παίζουν πόλεμο.»        (σελ: 239)

«Δεν είναι δυνατό να αγαπάς τη στρατιωτική υπηρεσία δίχως να απεχθάνεσαι το λαό. –Μπακούνιν-.» (σελ: 243)

«Η Δικαιοσύνη ήταν μόνο ένας ξεχασμένος όρος της γλώσσας, που σχεδόν δεν τον χρησιμοποιούσαν πια, γιατί έκρυβε ανατρεπτικούς σκοπούς, όπως και η λέξη Ελευθερία.»   (σελ: 251)

«…η δικτατορία δεν ήταν ένα προσωρινό στάδιο στο δρόμο της ανάπτυξης, αλλά το τελευταίο στάδιο στο δρόμο της αδικίας.» (σελ: 323)

«…τίποτα δεν φθείρει τόσο εσωτερικά τον άνθρωπο όσο η αίσθηση του προσωρινού. “Να σκέφτεστε μόνο το παρόν. Μη σπαταλάτε τις δυνάμεις σας κλαίγοντας για το χτες ή κάνοντας όνειρα για το αύριο. Η νοσταλγία κατατρώει και εξοντώνει, είναι αρρώστια των εκπατρισμένων. Πρέπει να εγκατασταθείτε σαν να ήταν για πάντα, πρέπει να έχετε το αίσθημα της μονιμότητας.» (σελ: 326)

«Λουσμένοι από το χρυσαφένιο φως της χαραυγής σταμάτησαν να κοιτάξουν τη γη τους για τελευταία φορά.» (σελ: 340)